Brüt ücretten net ücrete nasıl geçilir?
Brüt ücretten önce SGK işçi payı ve işsizlik sigortası işçi payı düşülür. Kalan tutar gelir vergisi matrahını oluşturur. Bu matrah üzerinden artan oranlı tarifeye göre gelir vergisi, brüt ücret üzerinden ise damga vergisi hesaplanır.
Ardından asgari ücret istisnası uygulanır: asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi tutarı kesintiden düşülür. Bu istisna tüm çalışanlar için geçerlidir, yalnızca asgari ücretle çalışanlara özgü değildir.
SGK kesintileri prime esas kazancın üst sınırına (tavan) kadar hesaplanır. Tavanı aşan ücretlerde kesinti tavanda sabitlenir; bu nedenle yüksek ücretlerde net/brüt oranı yükselir.
Maaşım neden yıl içinde düşüyor?
Gelir vergisi aylık değil kümülatif matrah üzerinden hesaplanır. Yıl başından itibaren biriken vergi matrahı bir üst dilime geçtiğinde, aynı brüt ücret için kesilen vergi artar ve net ücret düşer.
Bu düşüş bir hata değil, tarifenin işleyişinin sonucudur. Yılın hangi ayında hangi dilime geçileceği ücret düzeyine bağlıdır; bu araçta ay seçerek etkiyi görebilirsiniz.
Yeni yılda kümülatif matrah sıfırlandığı için net ücret yeniden yükselir.
Sık sorulan sorular
Hesaplama sonucu bordroyla neden birebir aynı olmayabilir?
Bu araç ücretin yıl boyunca sabit kaldığı varsayımıyla çalışır. Fazla mesai, prim, ikramiye, eksik gün, engellilik indirimi, özel sağlık sigortası veya bireysel emeklilik kesintileri sonucu değiştirir. Kesin tutar bordro üzerinden belirlenir.
İşverene maliyet neden brüt ücretten yüksek?
Brüt ücret çalışana tahakkuk eden tutardır. İşveren buna ek olarak SGK işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı öder. Bu nedenle toplam maliyet brüt ücretin üzerindedir; teşvik uygulanan işyerlerinde işveren payının bir kısmı Hazine tarafından karşılanabilir.
Asgari ücret istisnası her çalışan için mi geçerli?
Evet. Ücret düzeyinden bağımsız olarak tüm çalışanlar, asgari ücrete isabet eden gelir vergisi ve damga vergisi kadar istisnadan yararlanır.